آیا می دانستید به طور متوسط انسان نزدیک به نیمی از طول زندگی خود را به بازی می گذراند؟ دنیای بازی و سرگرمی دنیای پررمز و راز و هیجان انگیزیست، زیرا بخش عظیمی از زندگی انسان در کودکی را بازی ها به خود اختصاص می دهند و تجربیاتی که انسان در طول بازی کسب می کند باعث تفاوت های قابل ملاحظه ای در درک محیط پیرامون و توانایی هایش می شود.
بسیاری از مهارت های پایه ای نظیر مهارت های حسی و حرکتی و مهارت های ذهن و ابعاد مختلف هوش در فرآیند تجربه ی بازی ها توسعه پیدا می کنند. به همین دلیل برای استفاده ی بهتر از این فرآیند لازم است که هنگام انتخاب بازی و سرگرمی اطلاعات مناسبی در این زمینه داشته باشیم. پس اگر شما هم سوالاتی مانند چگونه بازی فکری بخرم؟ چه بازی فکری هایی برای پرورش هوش فرزندم مفید هستند؟ یا در جمع های خانوادگی و دوستان چگونه سرگرم شویم؟ دارید، تا انتهای این مقاله همراه ما باشید.
از آنجایی که بازی ها انواع مختلف دارند و علاوه بر ایجاد شور و نشاط باعث پرورش قوای جسمی، ذهنی،روانی، اجتماعی و عاطفی می شوند باید با توانایی ها و ویژگی های سنی و رشدی جامعه ی هدف متناسب باشند تا اثرات مفید و سازنده ای داشته باشند. ما به طور ویژه در این مقاله به بررسی جوانب مختلف بازی ها و سرگرمی های فکری برای تمام سنین از 0 تا 99 سال می پردازیم و فهرستی از بازی ها و سرگرمی های مفید به تفکیک گروه های سنی را به شما پیشنهاد می کنیم.تا بتوانید در خرید بازی فکری بهترین انتخاب را داشته باشید.
با ما همراه باشید تا راهنمای کامل و جامعی از نکاتی که به هنگام خرید بازی فکری در سنین مختلف از نوزادی تا بزرگسالی لازم است بدانید را بررسی کنیم.
راهنمای انتخاب و خرید بازی فکری مناسب نوزادان
در انتخاب بازی برای نوزادان به دو نکته باید توجه داشت:
- انتخاب بازی بر طبق توانایی ها و جدول رشد
- انتخاب بازی بر اساس ایمنی و سلامت
انتخاب بازی فکری بر طبق توانایی ها و جدول رشد
نوزادان صفر تا شش ماه
اگر شما هم از آن دسته والدینی هستید که فکر می کنید نوزادان به دلیل محدوده ی کم توانایی هایشان نیازی به بازی و سرگرمی ندارند، باید بدانید که اشتباه می کنید. نوزادان از بدو تولد و حتی قبل تر، گیرنده های عصبی بسیار قوی دارند و در واقع در کل زندگی انسان، بیشترین حجم دریافت اطلاعات از محیط پیرامون، همان سال اول زندگی رخ می دهد.
ازوقتی که نوزاد شما با وجود برآورده شدن نیازهای اساسی اش بازهم اظهار نارضایتی می کند زمان آن رسیده که او را با مفهوم سرگرمی آشنا کنید. در واقع گستره ی بازی های فکری نوزادان محدود است اما به تمام بازی هایی که تقویت حواس پنجگانه و هماهنگی نیمکره های راست و چپ مغز را در بر داشته باشند، بازی فکری اطلاق می شود.
در ابتدا نوزادان تنها فاصله ی بیست تا سی سانتی متری خود را می بینند ولی دارای گیرنده های صوتی بسیار قوی هستند، بنابراین موسیقی های آرام و اجسام نرم گزینه های خوبی برای سرگرم کردن نوزادان یکی دوماهه هستند. مکعب های پارچه ای قابل شستشو برای این سن بسیار مفید هستند.
در دست گرفتن و پرتاب کردن اجسام، مهارت بعدی نوزادان سه چهارماهه است. استفاده از عروسک های نرم که موسیقی ملایمی دارند می تواند توانایی دست کودک را بالا ببرد. باید دقت کرد که این اسباب بازی ها به هیچ عنوان قطعات جدا شونده نداشته باشند و عروسک ها دارای پولیش یا موی تحریک کننده و چشم ها یا بینی برجسته نباشند.
در دو سه ماهگی نوزادان دید بهتری پیدا می کنند و در مقابل شنیدن صدا و دیدن حرکات صورت والدین یا مراقبان خود، واکنش نشان می دهند. داشتن یک آینه ی بی خطر مخصوص نوزادان توجه کودک را به خود جلب می کند. پیش از آن که نوزادان خود را بشناسند، دوست دارند به انعکاس تصویر خودشان در آینه نگاه کنند و تلاش برای لمس تصویر، هماهنگی بین چشم و دست کودک را افزایش می دهد.
ضربه زدن از دیگر مهارت هایی است که در طول زمان کسب می شود. تشکچه های نرم و پلی جیم ها که آویز های عروسکی موزیکال و نرم دارند، بسیار مورد استقبال نوزادان سه چهارماهه قرار می گیرند. تلاش کودک برای گرفتن آویزها باعث هماهنگی عصب و عضله در کودکان می شود. استفاده از حلقه های رنگی پارچه ای یا ژله ای و تکرار نام رنگ ها، می تواند شروع خوبی برای آموزش کودک باشد.
نوزادان شش تا دوازده ماه
در شش ماهه ی دوم سال اول زندگی مهارت های حرکتی نوزادان به طور چشمگیری توسعه می یابد. کودک به خوبی دریافته است که می تواند تاثیری در محیط اطراف ایجاد کند پس از اینکه یک جغجغه ی دستی را تکان دهد و صدای آن را بشنود لذت می برد. از آن زمان شما می توانید جغجغه های موزیکال، توپ های پارچه ای و کتاب های پارچه ای یا پلاستیکی مناسب حمام را در اختیار کودک خود قرار دهید.
کودکان شش ماهه دنیا را با دهان خود کشف می کنند. هر آنچه که مقابلشان قرار بگیرد را به دهان می برند پس می توانید با رعایت نکات ایمنی بازی هایی با جنس های مختلف در دسترس کودک قرار دهید. اسباب بازی های بافت دار، مکعب های پارچه ای رنگی و اسباب بازی های حرکتی نظیر حیوانات راهبر که با فشار دست، مسافتی را به آرامی طی می کنند بهترین انتخاب ها برای تحریک حواس کودکان شش ماهه هستند.
از تهیه اسباب بازی های موزیکال پرسر و صدا با حرکات تند پرهیز کنید، زیرا کودک توانایی درک این حرکات پیچیده را ندارد و این بازی ها کودکان زیر یکسال را دچار دلهره می کند.اسباب بازی های چینشی مثل حلقه های رنگی چوبی یا پلاستیکی بزرگ به کوچک، می تواند ذهن کودک را نظم دهد و جایگذاری این حلقه ها در ستون توانایی دست کودک را تقویت می کند.
نزدیک هفت ماهگی وقتی که کودک می تواند بنشیند، زمان آن رسیده تا بازی های قل دادنی را شروع کنید. توپ بازی با توپ های جغجغه ای می تواند ساعت ها کودک پر جنب و جوش شما را سرگرم کند. این سن زمان تقریبی رویش دندان ها نیز هست، بنابراین در انتخاب جنس اسباب بازی دقت کنید و از وسایل فومی یا ابری و اسفنجی استفاده نکنید.
وسایل بازی نوزادان در اواخر سال اول زندگی بیشتر به سمت بازی های تقویت کننده ی هوش حرکتی متمایل می شود. واکر های چوبی یا پلاستیکی که کمک به ایستادن و راه رفتن کودک می کنند از این سری بازی ها هستند. با تهیه بازی هایی که کودک می تواند آن ها را هل دهد یا به دنبال خود بکشاند می توانید ماهیچه های در حال رشد او را تقویت کنید. این مرحله علاوه بر انتخاب بازی مناسب نیاز به تشویق زیاد هم دارد.
کودکان در نه تا دوازده ماهگی تغییرات چشمگیری را تجربه می کنند. علاقه ی زیادی به باز کردن و بستن درها، فشردن دکمه ها و پیچاندن درب بطری ها دارند. بازی هایی نظیر سفره های موزیکال که با فشردن دست در قسمت های مختلف موزیک ها ی متنوعی پخش می کنند یا اسباب بازی هایی با دکمه های پخش صدای حیوانات برای این سن مناسبند، زیرا با استفاده از این فعالیت ها، ماهیچه های دست کودک تقویت می شود.